PIE: tylko 455 tys. biernych zawodowo deklaruje chęć podjęcia pracy

Rezerwa ludzi do pracy jest wielokrotnie mniejsza, niż sugeruje statystyka bierności zawodowej. Około połowy chętnych nie szuka zatrudnienia z powodu zdrowia, niepełnosprawności albo opieki nad bliskimi.

Polski Instytut Ekonomiczny (PIE) wylicza w najnowszym „Tygodniku Gospodarczym”, że spośród ok. 2,6 mln osób w wieku produkcyjnym, które nie pracują ani się nie uczą, tylko 455 tys. deklarowało w 2025 r. gotowość do podjęcia pracy. To niespełna 18 proc. tej grupy. OECD szacowało tę rezerwę na ok. 460 tys. osób w 2024 r. PIE opiera się na Badaniu Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL), które prowadzi GUS. Analizę opisał portal pulsHR.pl (otwiera się w nowej karcie).

W ciągu dekady liczba osób w wieku produkcyjnym w Polsce spadła o 2,4 mln. Według wcześniejszego raportu PIE (otwiera się w nowej karcie) do 2035 r. liczba pracujących może zmniejszyć się o kolejne 2,1 mln, czyli o 12,6 proc. Bezrobotnych jest niewielu: w grudniu 2025 r. urzędy pracy miały w rejestrach 887,9 tys. osób. Biernych zawodowo w wieku produkcyjnym, łącznie z uczącymi się, jest ok. 3,7 mln. Od czerwca 2025 r. ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia zobowiązuje urzędy pracy do docierania także do nich.

Deklaracja nie oznacza szybkiego powrotu do pracy. Około połowy chętnych nie szuka zatrudnienia z powodu stanu zdrowia, niepełnosprawności lub obowiązków opiekuńczych, a kolejne 20 proc. wskazuje sytuację rodzinną albo względy osobiste. Wśród mężczyzn ok. 40 proc. ma problemy zdrowotne lub niepełnosprawność, a 27 proc. orzeczenie o niepełnosprawności. Ponad jedna trzecia kobiet wskazuje obowiązki opiekuńcze, ok. 30 proc. mieszka z dzieckiem poniżej pięciu lat. Co najmniej pięcioletnią przerwę w pracy ma za sobą 36 proc. kobiet i prawie co czwarty mężczyzna.

Niedobór ludzi widać już w rekrutacji. W badaniu firmy rekrutacyjnej ManpowerGroup z października 2025 r. 57 proc. pracodawców w Polsce zgłosiło trudności z obsadzaniem stanowisk. W badaniu firmy rekrutacyjnej Hays Poland z połowy 2026 r. odsetek firm spodziewających się takich trudności wzrósł z 47 do 52 proc.

Cała grupa 455 tys. chętnych odpowiada niespełna jednej czwartej prognozowanego spadku liczby pracujących. Wśród sposobów na ograniczenie luki PIE wymienia m.in. pracę na część etatu i pracę zdalną, czyli formy dostępne dla osób z ograniczeniami zdrowotnymi lub obowiązkami opiekuńczymi.