Parlament Europejski chce obowiązkowej oceny ryzyka psychospołecznego

Firmy miałyby regularnie badać przeciążenie i stres pracowników oraz kontrolować wpływ algorytmów na zespoły. Ruch należy teraz do Komisji Europejskiej, która szykuje unijną ustawę o jakości miejsc pracy.

Parlament Europejski we wtorek 6 października przyjął sprawozdanie, w którym wzywa Komisję Europejską do przygotowania przepisów o zagrożeniach psychospołecznych w pracy. Chodzi o czynniki takie jak nadmierne obciążenie, stres i zbyt wysokie tempo pracy. Za głosowało 413 europosłów, przeciw 210, a 29 wstrzymało się od głosu. Sprawozdanie nie jest prawem. Komisja ma trzy miesiące, żeby przedstawić planowane działania albo wyjaśnić, dlaczego ich nie podejmie. Informowały o tym m.in. pulsHR.pl i Euronews.

Postulaty dla pracodawców obejmują:

• regularną ocenę zagrożeń psychospołecznych i plan działań zapobiegawczych,
• polityki wobec mobbingu, molestowania, przemocy i dyskryminacji z mechanizmami wczesnego wykrywania,
• ocenę ryzyka z udziałem pracowników przed dużymi reorganizacjami, wprowadzeniem pracy zdalnej lub automatycznego monitorowania,
• nadzór człowieka nad zarządzaniem algorytmicznym, czyli przydzielaniem i ocenianiem pracy przez oprogramowanie,
• indywidualne plany powrotu do pracy po nieobecności zdrowotnej.

Parlament chce też, by choroby związane z zagrożeniami psychospołecznymi, np. wypalenie zawodowe, uznawano za zawodowe. Sprawozdanie przewiduje domniemanie zawodowego charakteru takiej szkody, chyba że pracodawca wykaże inaczej. Ten punkt krytykowały grupy Europejskich Konserwatystów i Reformatorów (ECR) oraz Patrioci dla Europy, które głosowały przeciw, wskazując na obciążenia biurokratyczne. Organizacja pracodawców BusinessEurope apelowała o odrzucenie sprawozdania. Wolałaby doprecyzować obowiązującą dyrektywę ramową 89/391/EWG o bezpieczeństwie i higienie pracy (BHP) zamiast tworzyć nowe przepisy.

Propozycja Komisji dotycząca Quality Jobs Act (unijnej ustawy o jakości miejsc pracy), która obejmuje m.in. sztuczną inteligencję (AI) w pracy oraz bezpieczeństwo i higienę pracy, jest planowana na grudzień 2026. Sprawozdawczyni Estelle Ceulemans nazywa ją okazją do wzmocnienia ochrony pracowników.

W Polsce 5 listopada wejdą w życie przepisy, które nakładają na pracodawców obowiązek wdrożenia polityki antymobbingowej. Wioletta Żukowska-Czaplicka z Federacji Przedsiębiorców Polskich mówiła w rozmowie z pulsHR.pl:

Dla działów HR to sygnał, że ocena ryzyka zawodowego może w przyszłości objąć także obciążenie psychiczne i skutki wdrażania narzędzi AI.