Duże firmy w Polsce korzystają z AI ośmiokrotnie częściej niż małe

Różnica między dużymi a małymi przedsiębiorstwami we wdrażaniu sztucznej inteligencji jest w Polsce ponad dwa razy większa niż średnio w UE. Jako główną barierę wdrożeń badania wskazują brak wiedzy i kompetencji pracowników.

Według danych Eurostatu za 2025 r., które przytacza MyCompanyPolska (otwiera się w nowej karcie), z AI korzystało w Polsce 45,8 proc. dużych przedsiębiorstw, 14,8 proc. średnich i 5,8 proc. małych (od 10 do 49 pracowników). Średnia unijna wynosiła odpowiednio 55 proc., 30,4 proc. i 17 proc. W Polsce duże firmy sięgają po AI niemal osiem razy częściej niż małe, w UE około trzy razy częściej.

Do tych liczb trzeba podchodzić ostrożnie. Dane Eurostatu za 2024 r., cytowane przez „Rzeczpospolitą” (otwiera się w nowej karcie), podawały 11,2 proc. dla małych i 21 proc. dla średnich firm, czyli więcej niż zestawienie za 2025 r. Rozbieżność może wynikać z różnic metodologicznych albo błędów w publikacjach pochodnych. Źródła pierwotnego nie udało się zweryfikować bezpośrednio.

O tym, jak głęboko firmy wdrażają AI, mówi badanie „Adaptacja AI Polska 2026” firmy doradczej Grant Thornton, opisane 19 października przez pulsHR.pl (otwiera się w nowej karcie). Pełne wdrożenie AI z mierzalnym efektem finansowym deklaruje tylko 7 proc. badanych firm. Kolejne 43,9 proc. stosuje ją punktowo, 29,9 proc. jest na etapie szkoleń i pierwszych narzędzi, a 19,1 proc. prowadzi pilotaże. Najczęściej wskazywaną barierą jest niedostateczna wiedza pracowników i organizacji (33,9 proc.), przed wymogami prawnymi i organizacyjnymi (29,8 proc.). W 33,4 proc. organizacji pracownicy używają AI bez upoważnienia, pełną przejrzystość zapewnia 25,2 proc.

Na kompetencje wskazują też inni. „Obok finansowania technologii tak ważny jest dostęp do kompetencji” - mówi Amelia Szukowska, wiceprezes Fundacji Koalicji na Rzecz Polskich Innowacji. Katarzyna Nosalska z Ministerstwa Cyfryzacji wymienia brak wiedzy specjalistycznej pracowników, wysokie koszty i niejasne skutki prawne.

Dla firm, w których pracownicy już korzystają z AI na własną rękę, autorzy badania Grant Thornton przestrzegają przed zakazem: ich zdaniem jedynie „wypchnie dane firmowe do niekontrolowanych narzędzi”, a właściwą odpowiedzią jest „legalizacja i uporządkowanie”.